เช็คด่วน! วิธีแปรงฟันที่ถูกต้อง ไม่ทำร้ายเหงือก

ตรงนี้คงไม่มีใครที่ยังใช้กิ่งข่อยขัดฟันกันอยู่ใช่ไหมคะ? บางคนคืออารมณ์แบบว่า เฮ้ย นี่แปรงฟันกันมาได้เกินสิบ ยี่สิบ สามสิบ สี่สิบปี เข้าไปแล้ว ไม่ต้องมาสอนช้านน อุปกรณ์เพื่อสุขภาพฟันนี่เพียบค่ะ ยาสีฟันสมุนไพร แปรงสีฟันไฟฟ้า น้ำยาบ้วนปากหลากสูตร น้ำมันมะพร้าวสำหรับออยล์พูลลิ่ง ไหมขัดฟันแพงมากและดี (มั้ง)

แต่ แต่ แต่...แค่นั้นมันไม่พอนะจ๊ะ เพราะมันมีหลายอย่างเลยทีเดียวที่พวกเราทำผิด ชีวิตเปลี่ยน ตั้งแต่การเลือกใช้ยาสีฟัน ต้องมีส่วนผสมของฟลูออไรด์ในปริมาณที่พอเหมาะ ขนาดของยาสีฟันที่ใช้ไม่ต้องท่วมท้นเหมือนอย่างในโฆษณา 

วิธีการบ้วนยาสีฟันก็ไม่ต้องรีบแปรง รีบบ้วน แต่ควรทิ้งให้ฟลูออไรด์เคลือบฟันได้ทั่วซะก่อน วิธีการจับแปรงไม่ใช่กำด้ามแล้วถู ๆ ไถ ๆ แต่ให้จับเหมือนปากกา จะซอกซอนชอนไชได้ดีกว่า และแม้แต่การดึงไหมขัดฟันออกมารู้รึเปล่าว่าต้องดึงมาครั้งละประมาณ 1 ไม้บรรทัดครึ่งเลยนะ! ..ถ้าแค่นี้ก็ทำให้คุณตาโตแล้ว เลื่อนลงไปอ่านกันเลยดีกว่า ว่ามีอะไรที่คุณยังทำผิดอยู่บ้าง

คุณแปรงฟันกันผิดวิธีอยู่รึเปล่า?

• สภาพในช่องปากของคนเราไม่เหมือนกัน ฟันห่าง ฟันชิด ฟันเบียด ฟันเก กรามลึก สารพัด เพราะฉะนั้นเราต้องรู้จักสภาพปากของตัวเองเพื่อที่จะได้ใส่ใจกับมันด้วย เช่น ครูสอนมาให้แปรงปัด ๆ ขึ้น ๆ ลง ๆ นอก ๆ ใน ๆ เราก็ทำมาโดยไม่เคยสังเกตว่า ฟันเราต้องทำอะไรมากกว่านั้นหรือเปล่า

• แปรงสีฟันมีให้เลือกมากมาย แต่ขนแปรงควรอ่อนนุ่ม ถ้าไม่นุ่มต้องปัดอย่างระมัดระวังมาก ๆ เลย ขนาดของแปรงคือต้องพอดีกับช่องปากของเรา ไม่เล็กเกินหรือใหญ่เกิน ก็บอกแล้วว่าปากคนมันไม่เท่ากัน ใครที่ฟันกรามอยู่ลึกล้ำมาก ๆ อาจต้องใช้หัวแปรงขนาดเล็กสักหน่อยจะได้เข้าไปถึง

• ฟลูออไรด์ในยาสีฟันต้องมีด้วย โดยขนาดแนะนำปกติคือ 1,350 ส่วนในล้านส่วน สำหรับผู้ใหญ่และเด็กอายุ 3-6 ปี โดยเด็กควรใช้แต่น้อยประมาณเม็ดถั่วเขียว แต่สำหรับเด็กหากฟันไม่ผุก็ไม่จำเป็นต้องมีฟลูออไรด์มากนัก ซึ่งในยาสีฟันที่วางจำหน่ายทั่ว ๆ ไป จะมีฟลูออไรด์ผสมอยู่ 1,000 - 1,500 ส่วน แต่ยาสีฟันสำหรับเด็ก จะผสมฟลูออไรด์อยู่ไม่เกิน 1,000 ส่วน

• ฟลูออไรด์มี 2 แบบ คือแบบฟลูออไรด์ในยาสีฟันที่ช่วยเคลือบโดยสัมผัสกับฟันโดยตรง และฟลูออไรด์ในรูปแบบน้ำ-เม็ด สำหรับผสมในอาหาร เพื่อเข้าไปช่วยเคลือบฟันขณะเคี้ยว แต่ไม่ได้หมายความว่าเด็ก ๆ จะกินยาสีฟันได้นะคะ เพราะฟลูออไรด์แบบนี้ ถูกคิดค้นมาให้มีปริมาณปลอดภัยต่อการทานเข้าไปโดยตรงแล้ว ซึ่งประโยชน์ของฟลูออไรด์ก็คือ เข้าไปเคลือบฟันทำให้แข็งแรงทนต่อการผุที่เกิดจากกรดต่าง ๆ นอกจากนี้ยังไปช่วยลดการเกิดแบคทีเรียในช่องปาก ลดการเกาะติดพวกคราบจุลินทรีย์ ช่วยให้เกิดการสะสมกลับของแร่ธาตุที่ผิวฟัน ช่วยให้ฟันผุระยะเริ่มแรกหายได้ด้วย

• ด้วยคุณสมบัติของฟลูออไรด์ในยาสีฟันตามที่บอกมา เราจึงควรแปรงฟันให้นานสักหน่อย ประมาณ 2 นาทีขึ้นไป แล้วก็ไม่ต้องรีบบ้วนยาสีฟันออกไป ทิ้งไว้สักพักให้ฟลูออไรด์ไปช่วยเคลือบฟันก่อน จากนั้นบ้วนออกไปแล้วก็ยังไม่ต้องรีบใช้น้ำล้างบ้วนออก ทิ้งไว้อีกสักนาที ค่อยล้างออกก็ได้ ช้า ๆ ไม่ต้องรีบ

• แปรงฟันให้ครบทุกซี่ ทั้งด้านนอกด้านใน แปรงอย่างระมัดระวัง

• แปรงสีฟันแพง ๆ ใช้ไปสามเดือนก็คุ้มแล้ว เปลี่ยนเถอะ อย่าเสียดาย เพราะผลการวิจัยบอกว่าแบคทีเรียจะชอบขนแปรงของเรามาก มันจะสะสมอยู่แถวนั้นแหละ ล้างแปรงแล้วเก็บตั้งเอาขนแปรงขึ้น ไม่ต้องปิดฝาให้เชื้อมันเติบโต

• มีผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับฟันแนะนำว่า ให้จับแปรงสีฟันเหมือนจับช้อน และค่อย ๆ หมุนแปรงไปรอบ ๆ แบบไม่ต้องบิดมือ จะช่วยให้แปรงฟันได้ซอกซอนทุกซอกทุกมุมกว่า ไปลองกันดูนะคะ

• ผิวฟันด้านในของฟันล่างคือบริเวณที่พวกเรามักลืมมากที่สุด ทันตแพทย์ว่ามาอย่างนั้น ก็อย่าลืมกันล่ะ

• มีคำแนะนำว่าคนที่ฟันผุจะไม่บ้วนปากหลังแปรงฟันก็ได้นะ ลองหายาสีฟันที่เหมาะกับวิธีนี้ดูก็แล้วกัน แต่ขณะเดียวกันก็มีผลการศึกษาที่ขัดแย้งความคิดนี้ออกมาว่า ถึงจะบ้วนปากหลังแปรงฟันก็ไม่ได้ลดประสิทธิภาพการเคลือบฟันลงสักเท่าไหร่หรอก

• คนที่ไม่เคยใช้ไหมขัดฟัน ขอแนะนำไหมขัดฟันชนิดเคลือบขี้ผึ้งจะได้ลื่นง่าย ขัดถูตามซอกได้ง่ายกว่า

• การใช้ไหมขัดฟันควรดึงไหมออกมาให้ความยาวถึง 45 ซม. คือประมาณ 1 ไม้บรรทัดครึ่ง แล้วก็ใช้นิ้วกางทั้งสองข้างพัน ๆ จนเหลือความยาวของไหมระหว่างสองนิ้วเพียง 2-3 เซนติเมตร

• วิธีใช้ไหมขัดฟัน ให้สอดไหมเข้าไประหว่างซี่ฟัน ขัดขึ้นลงและเป็นรูปตัว C ให้ครบทุกซี่ โดยใช้นิ้วโป้งและนิ้วชี้ควบคุมทิศทาง ขัดเบาๆนะจ๊ะ ระวังจะโดนเหงือกอักเสบ

• ทันตแพทย์แนะนำให้ใช้ไหมขัดฟันหลังแปรงฟันวันละ 1 ครั้ง ก่อนนอน แต่จริงๆจะใช้ก่อนหรือหลังแปรงฟันก็ได้ทั้งสองแบบ (แนะนำโดยโดยทันตแพทยสมาคมแห่งประเทศสหรัฐอเมริกา (ADA)

• ทารกน้อยที่ฟันขึ้นมาสองซี่ติดกันก็สามารถใช้ไหมขัดฟันได้แล้วนะคะ แต่ต้องระวังหน่อยหละ

• คนที่มีฟันผุนั้น การบ้วนน้ำยาบ้วนปากที่มีฟลูออไรด์ด้วยก็จะดีมาก แต่ควรใช้ในเวลาอื่น ไม่ใช้ร่วมกับการแปรงฟัน เพราะตอนแปรงฟันเราก็มีวิธีการให้ฟลูออไรด์เข้าไปเคลือบฟันอยู่แล้ว น้ำยาบ้วนปากจะไปล้างฟลูออไรด์ของยาสีฟันออกไป แต่คนปกติไม่ควรใช้เป็นประจำ

สรุปคือ ถ้าทำได้หมดคือดี แต่ถ้าทำได้ซักครึ่งนึงก็คือพอใช้แล้วหละ ใครขยัน เอาจริง มีปัญหาเรื่องสุขภาพปากและฟันที่แก้ไขไม่ได้เสียที ลองทำให้ครบพร้อม ๆ กับพบทันตแพทย์เป็นประจำ ก็จะช่วยให้เรายิ้มสวย ใครก็อยากมอง พูดออกมาใครก็อยากจะมาฟังใกล้ ๆ เพราะไม่มีกลิ่นปาก รู้แล้วต้องแชร์บอกเพื่อนไปให้ถึงคนที่อาจมีปัญหาในช่องปากแต่เราไม่กล้าบอก นะจ๊ะ