ต้นหญ้าหวานเป็นอย่างไร ไขปัญหาเกี่ยวกับคุณประโยชน์และอันตราย

หญ้าหวาน หรือสตีเวีย (Stevia) พืชสมุนไพรทางเลือกใหม่สำหรับใช้ทดแทนความหวานของน้ำตาล รวมทั้งกำลังได้รับความนิยมในหมู่คนรักสุขภาพ เนื่องจากเชื่อว่ารับประทานแล้วไม่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพ ทั้งยังให้รสชาติหวานเช่นเดียวกัน หญ้าหวานดียิ่งกว่าน้ำตาลอย่างไร ส่งผลกระทบต่อร่างกายไหม วันนี้เราจะมาไขปัญหาให้เหล่าผู้ที่ใส่ใจสุขภาพกัน

หญ้าหวานเป็นยังไง?

ต้นหญ้าหวานเป็นพืชล้มลุกชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Stevia rebaudiana ลักษณะเป็นพุ่มเตี้ย เหมือนต้นโหระพา มีดอกเป็นช่อสีขาว ความสูงโดยประมาณ 30-90 ซม. มีถิ่นเกิดมาจากประเทศบราซิลรวมทั้งปารากวัย ต่อมาในประเทศไทยได้เริ่มนำพืชชนิดนี้มาปลูกเอาไว้ในภาคเหนือ ซึ่งมีภูมิประเทศที่มีสภาพอากาศเย็น เหมาะแก่การเติบโตของหญ้าหวาน

การใช้ต้นหญ้าหวานเริ่มจากการนำมาสกัดเพื่อใช้ผสมในเครื่องดื่มจำพวกชา กาแฟและอาหารประเภทต่างๆได้แก่ เต้าเจี้ยว ซีอิ้ว ผักดอง เนื้อปลาบด ฯลฯโดยมีคุณสมบัติให้ความหวานมากกว่าน้ำตาลถึง 10-15 เท่า ส่วนสารสตีวิโอไซด์ที่สกัดได้จากหญ้าหวานนั้น มีความหวานมากยิ่งกว่าน้ำตาลถึง 200-300 เท่า แล้วก็ยังเป็นความหวานที่ไม่ให้พลังงานอีกด้วย ดังนี้ก็เลยนิยมนำหญ้าหวานมาใช้ทดแทนความหวานของน้ำตาลนั่นเอง

ประโยชน์ที่ได้รับมาจากต้นหญ้าหวาน

• หญ้าหวานไม่มีแคลอรี่ หรือถ้ามีก็มีน้อยมาก ขณะที่น้ำตาลเพียงแค่ 2 ช้อนชา จะให้พลังงานถึง 30 แคลอรี่ รวมทั้งคาร์โบไฮเดรต 8 กรัมจึงเป็นทางเลือกที่ดีสำหรับผู้ที่สนใจควบคุมน้ำหนัก นอกจากนี้ยังมีคุณประโยชน์ในด้านต่างๆอีกเยอะมาก
• ลดน้ำตาลในเลือด ด้วยการที่มันปราศจากพลังงาน ร่างกายสามารถขับออกมาได้โดยทันที ยิ่งไปกว่านี้ยังมีผลการศึกษาในสัตว์ทดสอบพบว่าหญ้าหวานบางทีอาจช่วยเพิ่มการผลิตอินซูลินและก็กระตุ้นแนวทางการทำงานของอินซูลินให้ดีขึ้นได้ทำให้ต้นหญ้าหวานเหมาะกับคนที่อยากลดระดับน้ำตาลในเลือดอย่างคนเป็นโรคเบาหวานรวมทั้งผู้ที่รักสุขภาพทั้งหลายแหล่แม้กระนั้นก็ยังคงควรจะมีการวิจัยเพิ่มในคนต่อไปเพื่อยืนยันคุณภาพในข้อนี้ด้วย
• ลดความเสี่ยงต่อหลายๆโรค ต้นหญ้าหวานสามารถช่วยลดไขมันในเลือดและก็ลดระดับน้ำตาลในเลือดได้จึงเป็นประโยชน์ในการช่วยปกป้องโรคหัวใจ โรคเบาหวาน โรคอ้วน แล้วก็โรคความดันเลือดสูง
• บำรุงตับรวมทั้งบำรุงกำลัง โดยใช้ทดแทนเกลือแร่ในผู้ที่มีภาวการณ์ขาดน้ำ
• ช่วยเพิ่มความหวานให้อาหาร ไม่ต้องใช้น้ำตาล หรือใช้น้ำตาลลดน้อยลง แต่ว่ายังมีความหวานเท่าเดิม
• เอามาดัดแปลงเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆได้ ยกตัวอย่างเช่นนำใบต้นหญ้าหวานมาอบแห้ง แล้วใช้ทั้งใบหรือเอามาบดสำหรับใช้ชงชา หรือนำใบมาอบแห้งบดใช้แทนน้ำตาล เหมาะกับใส่ในน้ำอัดลม ชาเขียว ของหวาน แยม ไอศกรีม หมากฝรั่ง หรือซอสก็ได้
• สามารถทนความร้อนได้ดี เมื่อนำมาใช้กับของกินจึงไม่เสียง่าย และแม้ว่าจะผ่านความร้อนนานๆก็ไม่ทำให้อาหารเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาล
• ใช้แทนน้ำตาลในยาสีฟัน นอกเหนือจากการใช้ในของกิน ปัจจุบันนี้ยังมีการนำสารสตีวิโอไซด์ที่สกัดจากต้นหญ้าหวานไปใช้เป็นส่วนผสมในยาสีฟันแทนน้ำตาลด้วย

อันตรายจากการใช้หญ้าหวาน

ต้นหญ้าหวานถูกนำมาใช้ประโยชน์เป็นเวลายาวนาน ในเวลาเดียวกันก็มีการศึกษาค้นคว้าหลากหลายที่เพื่อหาคำตอบว่าพืชประเภทนี้ก่อให้เกิดอันตรายหรือไม่ โดยบางการวิจัยกล่าวว่าการบริโภคหญ้าหวานในจำนวนมากจะมีผลให้จำนวนสเปิร์มต่ำลง แล้วก็อาจก่อให้เป็นมะเร็งได้ จนถึงมีอยู่ช่วงหนึ่งที่องค์การอาหารและยาแห่งประเทศอเมริกา(FDA) สั่งห้ามใช้เป็นสารปรุงแต่งในอาหาร

ถัดมาได้มีการทดสอบค้นคว้าถึงข้อเสียและก็พิษของต้นหญ้าหวานซ้ำหลายครั้ง ผลที่เกิดพบว่าไม่มีพิษ หรืออาจมีเพียงนิดหน่อยแค่นั้น องค์การอนามัยโลกจึงประกาศว่าการใช้พืชชนิดนี้ไม่ได้เกิดอันตรายแต่อย่างใด

จน ในปี ค.ศ. 2009 ประเทศอเมริกาได้ประกาศรวมทั้งยอมรับว่าหญ้าหวานเป็นพืชที่ปลอดภัย ส่วนในประเทศไทยเองก็มีทีมนักวิจัยของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ที่ศึกษาถึงผลข้างเคียงแล้วก็อันตรายของหญ้าหวาน ซึ่งได้ให้บทสรุปว่ามีความปลอดภัย สามารถใช้บริโภคเพื่อตอบแทนความหวานของน้ำตาลได้

วิธีการใช้หญ้าหวาน

• แบบชงเป็นชา ต้มน้ำร้อนแต่ไม่ต้องเดือดจัด ใส่ชาหญ้าหวาน 1-2 ใบ แช่ทิ้งไว้ราวๆ 2-3 นาที ค่อยดื่ม ถ้าเกิดเป็นกาต้มน้ำโดยประมาณ 150-200 มิลลิลิตร ควรใส่ราวๆ 3-4 ใบ โดยการแช่ต้นหญ้าหวานในน้ำอุ่นนานๆจะยิ่งช่วยเพิ่มความหวานให้มากยิ่งขึ้น
• แบบสำหรับใส่เครื่องดื่ม ทำเหมือนกันกับแบบแรกแต่กรองเอากากใบชาทิ้ง แล้วนำน้ำที่ได้ไปชงกาแฟหรือเครื่องดื่มตามต้องการเพื่อเพิ่มความหวาน

แม้การศึกษาในปัจจุบันจะไม่พบว่าการใช้ต้นหญ้าหวานก่อให้เกิดอันตรายแก่ร่างกาย แถมยังเป็นทางเลือกเพื่อสุขภาพชดเชยน้ำตาลได้เป็นอย่างดี แต่อย่าลืมว่าอะไรที่มากเกินไปก็ย่อมไม่ดี ดังนั้น การใช้หญ้าหวานก็ยังคงต้องนึกถึงจำนวนที่สมควรด้วย เพื่อให้ได้ประโยชน์สูงสุดแล้วก็มั่นใจได้ว่าไม่มีอันตรายต่อร่างกายจริงๆ