วิธีสังเกตอาการของฟันคุด

ฟันคุดเป็น ฟันที่ไม่อาจจะโผล่พ้นเหงือกออกมาเรียงหน้ากับฟันซี่อื่นๆได้ตามปกติ หรือโผล่ขึ้นมาได้เพียงบางส่วน สาเหตุเนื่องมาจากมีฟัน เนื้อเยื่อหรือกระดูกปิดขวางอยู่ ฟันซี่ที่พบมากว่า เป็นฟันคุดบ่อยๆคือ ฟันกรามแท้ซี่ลำดับที่สามด้านล่าง (lower third molar) ซึ่งโดยปกติแล้วฟันซี่นี้จะผล่พ้นเหงือกออกมาในช่วงอายุ17 – 21 ปี นอกจากฟันกรามซี่นี้รวมทั้งอาจพบได้ในฟันกรามซี่สุดท้าย ฟันกรามน้อย และก็เขี้ยว

จะรู้ได้เช่นไรว่า คุณมีฟันคุด?

จะทราบได้จากการตรวจช่องปากว่า ฟันกรามแท้ซี่นี้โผล่พ้นเหงือกออกมาหรือยัง แต่ว่าแม้ฟันกรามยังฝังตัวอยู่ใต้เหงือก ควรจะมีการเอ็กซเรย์โพรงปากเพื่อดูว่า มีฟันกรามแท้ซี่นี้ฝังคุดอยู่ไหม บางครั้งบางคราวการงอกของฟันคุดมักทำให้เกิดความรู้สึกถึงแรงกด หรือปวดรอบๆข้างหลังของฟันกรามแท้ซี่ที่ 2 ซึ่งหากมีอาการปวดในรอบๆดังที่กล่าวมาแล้วควรจะไปพบทันตแพทย์ เพื่อรับการตรวจวินิจฉัยช่องปากรวมทั้งเอ็กซเรย์ก่อน หลังจากนั้นก็เลยสามารถประเมินมุมของการงอกและก็ระยะการเติบโตของฟันคุดเพื่อทำการรักษาถัดไป

จะต้องถอนฟันคุดออกไหม?

ถ้าเกิดมีฟันคุดแล้วไม่ถอนออก อาจก่อให้เกิดอันตรายได้ ดังเช่นว่า อาการปวดฟันคุดเวลาที่ฟันคุดกำลังขึ้นนั้นมีเหตุมาจากการที่พวกเราชำระล้างเหงือกบริเวณนั้นได้ไม่ดีพอเพียง ลักษณะของการปวดฟันคุดนั้นอาจหยุดได้เป็นตอนๆ แต่ว่าแม้ไม่ได้รับการดูแล อาจจะส่งผลให้เหงือกบริเวณดังกล่าวอักเสบ บวมแดง และหากปล่อยให้อักเสบอย่างเรื้อรังก็อาจทำให้กำเนิดหนองตามมาได้ในที่สุด 

ฟันคุดยังเป็นเหตุให้กำเนิด ฟันซ้อนเก แปลว่า ฟันคุดไปดันฟันซี่ข้างๆ หรือกดบนเส้นประสาทที่อยู่ในขากรรไกรด้านล่าง นำมาซึ่งการก่อให้เกิดฟันซ้อนเกได้ ถุงน้ำรอบฟันคุด หมายความว่า ถุงน้ำจะก่อให้ฟันเคลื่อนผิดไปจากตำแหน่งเดิม แล้วก็ละลายกระดูกรอบฟันซึ่งบางทีอาจเป็นอันตรายต่อฟันรวมทั้งเหงือกรอบๆได้ รวมทั้งท้ายที่สุดฟันใกล้กันผุ ถ้าฟันคุดซี่ท้ายที่สุดขึ้นชนฟันกรามที่ชิดกันมักทำให้เศษอาหารเข้าไปติด เมื่อชำระล้างไม่ทั่วถึงมักกระตุ้นให้เกิดกลิ่นปากได้กรณีกลุ่มนี้มีทางแก้ไขทางเดียวคือการถอนฟันคุดออก หรือผ่าตัดฟันคุดออก 

อย่างไรก็แล้วแต่ ฟันคุดบางซี่บางทีอาจไม่จำเป็นที่จะต้องถูกถอนออก ถ้าทันตแพทย์ประเมินแล้วว่า ฟันคุดซี่นี้สามารถงอกออกมาจากเหงือกได้ตามปกติก็แค่อาจจำเป็นต้องใช้เวลา 

สัญญาณแล้วก็ลักษณะของฟันคุดที่ติดเชื้อมีอะไรบ้าง?

การอักเสบของเหงือกที่ปกคลุมฟันเป็นสาเหตุหลักที่จำต้องกระทำการถอนฟันคุดออกอย่างเร่งด่วน และมักจะเกิดขึ้นเพราะฟันกรามไม่มีพื้นที่ว่างพอจะงอกออกมาจากเหงือกสุดกำลัง การได้รับเชื้อที่เกิดขึ้นจะนำมาซึ่งการทำให้มีลักษณะแดง เหงือกที่ฟันคุดบวม มีกลิ่นปาก เจ็บปวด และก็มักกัดโดนฟันหลายครั้ง ทั้งบางกรณีก็อาจมีหนองออกจากบริเวณนั้นด้วย 

บางครั้งการรับเชื้อก็ทำให้เยื่อ เหงือก แก้ม หรือบริเวณรอบๆของฟันกรามข้างที่มีลักษณะอาการบวมออก ซึ่งการบวมนี้จะทำให้เกิดแรงกดดันที่อาจลุกลามไปยังหูจนกระทั่งส่งผลให้เกิดลักษณะของการปวดหูรุนแรงอีกด้วย นอกนั้นบางครั้งบางคราวการได้รับเชื้อที่หู หรือไซนัสก็สามารถนำมาซึ่งการก่อให้เกิดอาการปวดลงฟันได้เหมือนกัน ทำให้ก็เลยเป็นเรื่องสำคัญที่จำเป็นต้องทำตรวจสุขภาพเพื่อมองหาสัญญาณต้องสงสัยของการติดเชื้อ

จะทำอย่างไรถ้าหากคุณเจ็บฟันคุดและไม่สามารถถอนออกได้ทันที?

ถ้าหากมีลักษณะอาการบวม ติดเชื้อโรค กลืนของกินยาก มีกลิ่นปาก เป็นไข้ หรือรู้สึกปวดอย่างรุนแรง สิ่งที่จะต้องทำเป็น การกลั้วปากด้วยน้ำเกลืออุ่นๆหรือยาบ้วนปากต้านเชื้อโรค การกินยาแก้ปวด นับว่าเป็นวิธีการรักษาเฉพาะหน้าได้ แต่ว่าแนวทางที่ดีที่สุดเป็น การไปเจอหมอฟันอย่างรวดเร็วเพื่อตรวจวินิจฉัย ประเมินอาการแล้วให้การรักษาอย่างแม่นยำต่อไป 

การถอนฟันคุดทำอย่างไร?

เมื่อหมอฟันตรวจแล้วก็วิเคราะห์แล้วว่า คนไข้จำเป็นต้องถอนฟันคุดออก ทันตแพทย์จะใช้ยาชาเฉพาะที่สำหรับในการถอนฟันเพื่อไม่ให้คนเจ็บรู้สึกเจ็บปวดขณะถอน แต่ว่าถ้าฟันคุดอยู่ลึกลงไปใต้เยื่อของเหงือกก็จึงควรมีการผ่าตัดขนาดเล็กขึ้นเพื่อให้นำฟันออกมาจากเบ้าฟันได้ หลังการถอนฟันแพทย์จะเย็บแผลที่ผ่าตัดด้วยไหมเย็บเพื่อเร่งการฟื้นตัวของเนื้อเยื่อ ข้างหลังผ่าตัด 3 วันจะนัดให้คนเจ็บกลับมาพบเพื่อตรวจดูแผล แล้วก็ข้างหลังผ่าตัดครบ 7 วัน หมอฟันจะนัดตัดไหมออก

การถอนฟันคุดมีการเสี่ยงและภาวะแทรกซ้อนอะไรบ้าง?

ปัญหาที่มักพบภายหลังการถอนฟันคุดคือ กระดูกเบ้าฟันแห้ง หรือกระดูกเบ้าฟันอักเสบ สภาวะนี้จะเกิดขึ้นเมื่อลิ่มเลือดที่อยู่ในรอบๆผ่าตัดเกิดหลุดออกโดยไม่ตั้งใจจนถึงเปิดเผยให้เห็นกระดูกข้างใต้ แม้เกิดแบบนี้ขึ้น กระดูกรอบเบ้าที่ถอนอาจเกิดการติดเชื้อขึ้นได้ซึ่งจะสร้างความเจ็บปวดอย่างมาก สภาวะนี้ชอบเกิดขึ้นข้างหลังการถอนฟันสองถึงห้าวัน และจะก่อให้มีกลิ่นปากพร้อมกับลักษณะของการปวดรุนแรงต่อเนื่อง ควรจะติดต่อทันตแพทย์ทันที่ที่เจอกับอาการข้างต้น

สำหรับภาวะแทรกซ้อนที่อันตรายกว่านี้จะเกิดขึ้นยากมาก ซึ่งมีทั้งยังการบาดเจ็บของ adjacent inferior alveolar nerve สำหรับเพื่อการถอนฟันคุดที่อยู่ท้ายกราม (ขากรรไกรด้านล่าง) ไซนัสทะลุสำหรับในการถอนฟันคุดแนวบน (ขากรรไกรบน) ความเสียหายที่ฟันใกล้เคียงมีลักษณะชาต่อเนื่องหรือความรู้สึกที่ลิ้น ริมฝีปาก หรือเหงือกเปลี่ยนแปลงไป หรือปัญหากับข้อต่อขากรรไกรที่เกิดมาจากการกระทบชน ดังนี้หมอฟันจะเป็นผู้ประเมินความเสี่ยงเหล่านี้ก่อนเริ่มถอนฟัน 

การถอนฟันคุดออกในตอนวัยรุ่นจะส่งผลดีมากยิ่งกว่าการถอนฟันในตอนวัยผู้ใหญ่ เนื่องด้วยวัยรุ่นจะมีการฟื้นตัวหได้เร็วกว่า อย่างไรก็ดี หากคุณมีอาการของฟันคุดควรขอคำแนะนำทันตแพทย์เพื่อรับการตรวจวิเคราะห์รวมทั้งวางแผนรักษาอย่างแม่นยำ เพื่อช่วยลดการเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนต่างๆได้